به گزارش روابط عمومي سازمان دكتر مدبري مدير كل دفتر آب و خاك در خصوص خاك و طرح هاي مرتبط با آن گفت :
خاک از منابع اصلي براي ادامه حيات بشر بشمار مي رود و به دليل اينکه زيربناي توليد مواد غذايي است ارزش اساسي در اقتصاد هرکشور از ديدگاه ملي وهر فرد دارد بايك ديدگاه تاريخي وقتي به مسئله نگاه مي کنيم در حدود شايد 200 سال نيز يا حتي تا 100 سال پيش زمين به اندازه کافي در اختيار افراد وجود داشت اما با رشد جمعيت از يک سو نياز به زمين براي کار و از سوي ديگر نياز به زمين براي توليد موادغذايي و تامين غذاي مورد نياز اين جامعه روبه افزايش رفت و از سوي ديگر به دليل همين افزايش جمعيت بخشي از زمين به زير فعاليتهاي صنعتي و شهرسازي رفت و در نتيجه پتانسيل کشاورزي آنها بطور کلي از دست رفت اين امر باعث محدوديت روز افزون زمينهاي کشاورزي گرديد. همچنين با افزايش دانش بشر و امکان استفاده از کودهاي شيميايي براي افزايش عملکرد محصولات کشاورزي و نيز شيوه هاي مديريت شيمايي آفت ها و بيماريهاي گياهي توليد محصولات غذايي بيشتري از واحد مساحت هر زمين انجام شد همه اين فعاليت ها با کاهش کيفيت، باروري ، حاصلخيزي و قابليت استفاده زمين همراه بود. فعاليت هاي صنعتي باعث آلودگي زمين به فلزات سنگين ، تركيبات نفتي، مواد شيميايي و فعاليت هاي كشاورزي باعث آلودگي به سموم و نيز فلزات سنگين گرديد.
وي با اشاره به اينكه خاك نقطه شروع زنجيره غذايي است گفت : به دليل ويژگي زيست انباشت عناصر در طي زنجيره غذايي هرگونه آلودگي در منابع خاك مي تواند به تدريج در زنجيره غذايي افزايش يافته و بيشترين تعداد آن وارد بدن موجودات سطوح بالاتر زنجيره غذايي مي شود افزايش بيماريهاي خاص و ناشناخته در صده بيستم و بيست و يكم همچون انواع سرطانها ، MS ، بيماريهاي قبلي ـ عروقي و غيره را برخي پژوهشگران به همين عوامل نسبت مي دهند.
دكتر مدبري افزود :مطالعات كيفيت خاك در اواسط قرن بيستم در بيشتر كشورها آغاز گرديد اما تا دهه 1980 بيشتر مطالعات بر محور كيفيت عمومي و شوري خاک متمرکز بود پس از ايجاد نگراني هاي ناشي از آلودگي هوا در دهه 1980 به بعد توجه به اين مسئله افزايش يافت و بسياري از کشورها به مطالعه زمينهاي آلوده پرداختند اين مطالعات در کشور ما با تاخيري نزديک به دو دهه از دو سال پيش آغاز گرديد از سوي ديگر به دليل نبود قوانين و مقررات لازم از جمله قانون جلوگيري از آلودگي خاک هيچ جايگاه نظارتي و قانوني براي دستگاه هاي ذيربط تعريف نشده است اين نگراني ها و توسعه لجام گسيخته صنعت سازمان حفاظت محيط زيست را بر آن داشت تا اهميت خاک را باتوجه به نقش آن به تصميم گيران و نيز به شهروندان گوشزد نمايد. بر اين اساس فعاليت ها به شرح زير در سازمان آغازشد:
1-تدوين پيش نويس لايحه قانون جلوگيري از آلودگي خاك : مطابق ماده 1 قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست بند ب ماده 6 همين قانون و همچنين به منظور حفاظت از خاک به عنوان يکي از منابع ارزشمند اقتصادي و از آنجا که جلوگيري از آلودگي خاک زمينه ساز امنيت غذايي و سلامت جامعه مي باشد اين لايحه در دستورکار اين دفتر قرار گرفت جهت تهيه لايحه قوانين کشورهاي ديگر و قوانين بين الملل مورد مطالعه قرار گرفت و طي جلساتي با اساتيد دانشگاه نهايي شد. جهت ارسال به کميسيون زيربنايي جلساتي با نمايندگان وزارتخانه هاي مرتبط برگزار شد و پس از نهايي شدن به کميسيون ارسال شد در کميسيون نيز جلسات متعددي برگزار شد و اين لايحه به تصويب رسيد و در دستورکار ارسال به مجلس قرار گرفت.
2-طرح مطالعاتي تهيه اطلس خاک در سطوح استاني
با هدف شناسايي منابع آلاينده خاک و مناطق آلوده کشور تهيه نقشه آلودگي خاک و به منظور تدوين برنامه هاي پايش، پيشگيري ، کنترل و احيا خاکهاي کشور مطالعات تهيه اطلس آلودگي خاک در سال 1386 به مناقصه گذاشته شد که اکنون 8 استان از محل طرح دفتر آب و خاک (استانهاي بوشهر، هرمزگان، کرمانشاه، همدان ، گلستان، آذربايجان شرقي ، زنجان ، قزوين) 5 استان از محل اعتبارات بانک جهاني (گيلان، اصفهان، مازندران، خوزستان و خراسان رضوي ) در حال انجام است و مابقي استانها در دستورکار قرار دارند.
3- تدوين استانداردها ، ضوابط ، دستورالعملها و راهكارها
مديريت اجرايي: به منظور تحقق ، اهداف زيستمحيطي و تهيه استانداردهاي خاك در دستور كار قراردارد و جلسات كارشناسي با دفتر پايش در حال پيگيري جهت تحقق هر چه سرعتر آن برگزار ميشود . ضوابط و دستورالعملهاي نمونه برداري و پايش زيستمحيطي نيز در حال بررسي ، برگزاري نشستهاي مشترك با اساتيد دانشگاه جهت نهايي نمودن هر چه سريعتر آن ميباشد .
|